một năm giải toán
Chào bạn và chúc mừng năm mới 2026!
Mỗi năm vào khoảng từ tháng 12 đến tháng 1, mình sẽ dành thời gian để ôn lại một năm vừa qua. Đây là thời gian lắng đọng để mình chiêm nghiệm, hồi tưởng về những gì đã làm tốt, những gì cần cải thiện, và những mục tiêu, dự án, và hành động cần tập trung trong năm tiếp theo. Bài review này là phần đúc kết bài học trong các lĩnh vực cam kết thuộc bước ba trong quy trình bốn bước tổng kết năm mà mình đã chia sẻ hồi cuối năm ngoái.
Dưới đây là các bản tổng kết năm mà mình đã từng viết và đăng tại blog này:
Bạn có thể tham khảo thêm về tổng kết năm qua các bài viết sau:
I. Về vận hành
Một thành tựu đáng ghi nhận của năm qua là mình đã giải được bài toán về vận hành: Toàn bộ chương trình Membership 2.0 với ba khoá học nền tảng, một chuỗi showcase thành viên và hơn năm workshop thực hành thành công, tổng cộng hơn 40 buổi học live qua Zoom, 2 buổi offline thành viên tại TP.HCM, và bốn workshop cho cộng đồng. Điều tuyệt vời nhất là, tất cả những điều đó đã có thể xảy ra trong cùng năm mà mình quay trở lại trường đại học để tiếp tục sự nghiệp học thuật.
Theo mình, có ba yếu tố chính làm nên thành công này.
Một là, ý tưởng tốt là vua. Idea is the king.
Khung chương trình chắc chắn sẽ giúp các vấn đề vận hành được xử lý hiệu quả.
Chương trình học của Membership 1.0 và 2.0 đều đã được xây kỹ từ những năm trước đó, nên khi triển khai ra thì mình đã khá yên tâm về cả nội dung lẫn cấu trúc.
Bộ khung đóng vai trò như một bộ tiêu chí rõ ràng giúp mình đưa ra các quyết định nhanh chóng trong suốt một chương trình dài hơi và có nhịp độ liên tục hầu như mỗi tuần. Bộ khung cũng giúp mình dễ dàng giao tiếp với team về cách mình ra quyết định. Nhờ đó, qua mỗi quyết định, các bạn lại hiểu thêm về chương trình, và lần sau thì đã có thể tự quyết trong vấn đề tương tự mà không cần đến mình nữa. Kết quả là, dù khối lượng công việc vẫn luôn nhiều, nhưng hiệu suất và chất lượng công việc của cả đội tăng dần về cuối năm.
Hai là, vận hành là hoàng hậu. Operation is the queen.
Có nhiều ý tưởng tốt nhưng khi đem ra thực tế thì thất bại ngay từ trong trứng nước. Tương tự, trong tâm lý học có rất nhiều lý thuyết, nhưng không phải mọi lý thuyết đều có thể trở thành cơ sở để thiết kế chương trình can thiệp. Để một ý tưởng có thể trở nên thực sự sáng tạo, nó phải vận hành được trên thực tế. Để vận hành được, ý tưởng phải được phát triển đến mức cực kì chi tiết và liên tục nghiên cứu, thử nghiệm để rồi tinh gọn lại sao cho chỉ còn những thứ cốt lõi. Những phần thừa phải đem bỏ đi, dù nó trông có vẻ hấp dẫn đến đâu đi nữa.
Ba là, nếu vua và hoàng hậu không hợp nhau thì cũng toang. Chemistry is not overrated.
Cho dù một sản phẩm có tốt đến đâu đi nữa, nếu bạn thiếu một đội ngũ ăn ý, tin cậy, và có nội lực đủ mạnh, bạn cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Việc vận hành một cộng đồng học tập đã đủ gian nan rồi, nên nếu thiếu một team mạnh, bạn sẽ còn phải xử lý thêm những chuyện nội bộ.
Như thế nào là một team mạnh?
Theo mình, có ba yếu tố.
Thứ nhất, giá trị sống và/hoặc giá trị công việc của mỗi thành viên phải tương đồng với giá trị của tổ chức. Thứ hai, nội lực của mỗi người phải đủ mạnh để nhận ra được cái thứ nhất và hành xử theo giá trị đó thường xuyên nhất có thể trong quá trình làm việc với nhau. Ví dụ, bạn nói giá trị của bạn là cộng đồng, nhưng cứ mỗi khi bạn buồn chán trong lòng, thì bạn trốn biệt tăm không lo gì tới ai nữa, nhắn tin bạn không trả lời, thì đó là khi bạn chưa đủ nội lực để làm theo giá trị mà bạn tuyên bố.
Thứ ba, điểm mạnh của các bạn bổ khuyết được cho nhau.
Nếu như điểm mạnh của mình là nghiên cứu, thiết kế, và phát triển chương trình, thì điểm mạnh của Yến là vận hành chương trình và xây dựng cộng đồng.
Ở Đông Labs, nếu như Yến thường hỏi “Mình sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào?”, thì mình sẽ là đứa hỏi lại “Mà mình có cần phải giải quyết vấn đề này không? Tại sao?” Mình sẽ thiết kế chương trình và đảm bảo rằng bất cứ điều gì được mang ra vận hành thì đều là những thứ cần thiết cho khách hàng, không thừa, không thiếu chỗ nào, còn Yến sẽ đảm bảo rằng một khi một khía cạnh nào đó được chọn, thì nó phải được vận hành suôn sẻ với các quy trình cụ thể và rõ ràng, sao cho thực tế vận hành có thể hiện thực hoá ý tưởng ban đầu.
II. Về xây dựng cộng đồng
Nếu như một đội ngũ ăn ý là yếu tố quan trọng trong bất cứ mô hình kinh doanh nào, thì vai trò của nhân sự phù hợp lại càng tiên quyết trong việc vận hành một cộng đồng học tập như ở Đông Labs. Ngay từ khi quyết định sẽ chạy membership 2.0 vào đầu năm ngoái, tụi mình biết rằng sẽ cần một người phụ trách community. Cuối năm, tụi mình vẫn đang thiếu một người như vậy (dù Yến đang hoàn toàn có thể đảm đương rất tốt vai trò này trong hiện tại). Tuy nhiên, điều khác biệt là, tiêu chí chọn người làm community đã khác hồi đầu năm. Tụi mình biết rõ người mình cần tìm, và vẫn đang đợi người đó xuất hiện.
Với một đội ngũ khiêm tốn như vậy, mình hài lòng về sự phát triển của cộng đồng trong năm qua. Tỉ lệ tham gia của thành viên trong các hoạt động chủ chốt của chương trình đều ở mức 70-80% trở lên qua tất cả các kênh. Qua chia sẻ của mọi người trong các buổi tổng kết khoá học và những buổi showcase thành viên, mình đang nhìn thấy cái mà mình chưa bao giờ dám tin là có thể làm được – đó là tạo ra những trải nghiệm học tập có tính chuyển hoá bền vững nơi người học.
III. Về chuyện viết
Năm 2025, mình đã viết và xuất bản 26 newsletters gửi đến bạn đọc của Đông Labs. Đây là cả một sự nỗ lực rất lớn, bởi vì quỹ thời gian của mình hầu như không còn nữa sau khi dành cho việc dạy học, nghiên cứu, và vận hành Đông Labs. Mình bị gãy newsletter ở đoạn 3 tháng đầu khi khởi động Membership 2.0 và mở khoá Note-taking. Sau khi chương trình đi vào ổn định, mình quay trở lại viết đều hơn từ tháng 6 nhưng đến tháng 9 thì lại gãy vì lúc đó mình vừa chuẩn bị cho khoá học mới ở Đông Labs vừa khởi động một số dự án nghiên cứu khoa học, vừa làm chiến lược cho Q4 và cho năm 2026. Cả quỹ thời gian lẫn không gian tinh thần đều cạn kiệt.
Tuy nhiên, càng viết (và càng hy sinh việc viết mỗi khi bận), mình càng nhận ra vai trò của chuyện viết đối với một entrepreneur. Có ít nhất ba lý do vì sao bạn nên viết, nếu bạn muốn tự thân lập nghiệp.
Thứ nhất, óc tự nhận thức của bạn được mài giũa.
Thế giới kinh doanh vận hành với tốc độ rất nhanh. Mỗi ngày, chúng ta phải đối mặt với vô số trách nhiệm chồng chéo, kéo ta theo nhiều hướng khác nhau. Ta rất dễ bị sa lầy vào những chi tiết vụn vặt và đánh mất điều thực sự quan trọng. Cái bẫy phổ biến nhất là làm nhiều việc hơn, thay vì làm đúng việc cần làm.
Viết giúp chúng ta “zoom out” – lùi lại để nhìn thấy bức tranh lớn và tập trung vào điều cốt lõi và “zoom in” trở lại khi cần.
Thứ hai, trau dồi năng lực giao tiếp.
Viết thường xuyên giúp chúng ta trở thành những người giao tiếp hiệu quả hơn.
Nếu bạn muốn xây dựng một môi trường làm việc lành mạnh, không có chính trị nội bộ, bạn cần nuôi dưỡng sự minh bạch. Khi mục tiêu và hành động được thể hiện rõ ràng, nhất quán với sứ mệnh và giá trị của tổ chức, các thành viên trong đội ngũ có thể gắn kết với nhau một cách tự nhiên mà không cần dựa vào những cuộc nói chuyện xã giao hời hợt hay các hành vi độc hại nơi công sở. Không chỉ có nhân viên, khách hàng của bạn cũng cần tính minh bạch và truyền thông rõ ràng từ bạn.
Để thực hành sự minh bạch, chúng ta cần học cách diễn đạt trong sáng và mạch lạc. Và viết chính là một phương tiện tuyệt vời để rèn luyện khả năng diễn đạt đó.
Lợi ích 3: Tăng cường khả năng nhận diện quy luật
Viết giúp bạn trở nên giỏi hơn trong việc phát hiện các mô thức (patterns) của các hiện tượng, chẳng hạn như hành vi của chính bạn và của thế giới xung quanh.
Trái với quan niệm thông thường, sự nhất quán (chứ không phải là sự đột phá nhất thời) mới là yếu tố then chốt trong kinh doanh. Bạn lặp lại càng nhiều, bạn càng mạnh hơn. Nhưng điều này chỉ đúng khi bạn học hỏi một cách quyết liệt từ mỗi vòng lặp đó. Khi thường xuyên ghi chép và rà soát lại các ghi chú của mình, bạn dần hình thành trực giác trong việc nhận ra điều gì hiệu quả, điều gì không, và vì sao lại như vậy. Nhờ đó, bạn có sự nhất quán để đi đường dài, trong khi đối thủ của bạn đã bỏ cuộc vì không vượt qua được cảm giác nhàm chán.
Lời Kết
2025 không phải là một năm bùng nổ. Nó không có những dấu mốc khiến người ngoài nhìn vào phải trầm trồ. Nhưng với mình, đây là một năm có ý nghĩa đặc biệt. Nó gần giống với năm 2015, một năm nuôi dưỡng nội lực. Lần này, bối cảnh khác, vai trò nhiều hơn, những bài toán mình cần giải cũng phức tạp và có nhiều biến số hơn. Vậy nên, khi giải ra được đáp án, lòng mình tràn ngập một cảm giác lâng lâng xao xuyến khó tả, kéo dài từ giữa tháng 12 khi bắt đầu viết những dòng tổng kết năm đầu tiên trong nhật ký.
Còn bạn thì sao?
Năm 2025 của bạn là một năm bứt phá, hay là một năm tích trữ nội lực, hoặc có ý nghĩa với bạn như thế nào?
Bất kể một năm qua của bạn có màu gì, hãy ghi nhận những gì bạn đã làm được, đúc kết những bài học từ chính trải nghiệm sống của bạn, và sẵn sàng cho năm mới.
Chúc bạn một năm vững vàng, và hẹn gặp lại trong những bài viết sắp tới!